اگرچه نويسنده تصميم بر شرح تمام قانون مدنى داشته، ولى تنها موفق به نگارش جلد اول شده است.

نويسنده در آغاز، مباحثى پيرامون كليات علم حقوق مطرح كرده، سپس به شرح مبحث حقوق اشخاص و حقوق خانواده پرداخته است. وى در پايان هر بحث، منابع حقوقى خارجى و اسلامى را كه در تدوين بحثها مورد استفاده قرارگرفته، به طور مبسوط آورده است.

در جلد نخست، قواعد زير بررسى شده است:

لا تعاد، فراغ، تجاوز، اصالة الصحة، لا ضرر، نفى حرج و يد.

جلد دوم به تبيين قاعده هاى زير اختصاص دارد:

اخيرا جناب محسن غرويان و جناب عبدالجواد ابراهيمى مطالب حلقه اول از كتاب مزبور را در 29 درس تنظيم و در پايان هر درس، سؤالات و تمرينات متعدد آورده اند كه آن را به گونه اى شايسته تر جهت تدريس ارائه نموده اند.

در آغاز، يادداشتى از آيت الله سيد كاظم حائرى و آيت الله سيد محمود هاشمى شاگردان برجسته شهيد صدر آمده است.

تحرير الوسيله از جمله آثار ارزنده اى است كه ملاك تنظيم قوانين جمهورى اسلامى ايران و محور درس خارج بعضى استادان حوزه هاى علميه است. از اين رو برخى از اساتيد فن، به شرح آن همت گماشته اند و تاكنون شرحهاى متعددى بر آن نگارش شده است.

دليل تحرير الوسيله از جمله شرحهايى است كه اخيرا توسط جناب على اكبر سيفى مازندرانى تدوين شده و هر جلد آن اختصاص به شرح استدلالى بخشى از تحرير الوسيله دارد.

روش نگارش بدين صورت است كه در بحثهاى گوناگون، ابتدا نمايى كلى از مسائل حقوقى ارائه شود، آن گاه قانون مجازات اسلامى به عنوان منبع اصلى حقوق جزاى عمومى ايران در خصوص هر موضوع مورد بررسى قرار گيرد. سعى شده در موارد ضرورى خلاصه اى از بحثهاى انجام شده مطرح گردد.

پاره اى از عنوانهاى كتاب عبارت است از:

1. رسالة فى تحريم الغناء، محقق سبزوارى (م 1090).

2. تنبيه الغافلين و تذكير العاقلين، شيخ على عاملى (م 1103).

3. رسالة فى الغناء، شيخ حر عاملى (م 1104).

4. اعلام الاحباء، سيد محمد هادى بن سيد محمد ميرلوحى (م 1113).

5. مقامات السالكين، محمد بن محمد دارابى (زنده در حدود 1130).

6. ايقاظ النائمين و ايعاظ الجاهلين، سيد ماجد بحرانى (زنده در 1152).

7. رسالة فى الغناء، ملا اسماعيل خواجوئى (م 1173).

8. رسالة فى حل حديث ورد فى الصوت الحسن، سيد حسين قزوينى (م 1208).

9. رسالة فى الغناء، مولى عبدالصمد همدانى (م 1216).

10. رسالة في تحقيق الغناء موضوعا وحكما، ميرزاى قمى (م 1231).

11. رسالة في تحريم الغناء، مولى محمد رسول كاشانى (زنده در 1258).

12. رسالة وجيزة في الغناء، ميرزا محمد جعفر شهرستانى (م 1260).

13. رسالة فى الغناء، آقا محمود بهبهانى (م 1269).

14. رسالة فى الغناء، سيد محمود خوانسارى (زنده در 1291) .

15. رسالة فى الغناء، ملا نظر على طالقانى (م 1306).

16. رسالة فى مسالة الغناء، سيد مهدى موسوى نجفى كشميرى (م 1309).

17. رسالة فى الغناء، ميرزا عبدالغفار حسينى تويسركانى (م 1319).

18. مصباح السعادة، محمد ابراهيم انجدانى (زنده در حدود 1320).

19. منظومه فى الغناء، شيخ هادى تهرانى (م 1321).

20. رسالة فى الغناء، شيخ هادى تهرانى (م 1321).

21. رسالة فى الغناء، ميرزا يوسف آقا مجتهد اردبيلى (م 1339).

22. ذريعة الاستغناء، مولى حبيب الله شريف كاشانى (م 1340).

23. الروضة الغناء، سيد محمد باقر كشميرى (م 1346).

24. خير الكلام، سيد محمد حسينى مرعشى (زنده در 1355) .

25. الروضة الغناء، شيخ محمدرضا نجفى اصفهانى (م 1362).

26.كشف الغطاء، سيد حسين عرب باغى ارموى (م 1369).

27. الموسيقيات ونقدها، شيخ محمد على سنقرى حائرى (م 1378).

ش. در حوزه علميه قم مطرح و در آن به تحليل مبانى و منابع حقوق بشر پرداخته شده است.

مطالب كتاب زير نظر معظم له تدوين گشته و به طور ضمنى به برخى از مواد حقوق بشر اشاره شده و تحليل كوتاهى از آن به عمل آمده است.

حضرت آيت الله جوادى آملى مقدمه مبسوطى در چهارده فصل بر اين اثر نگاشته اند. پس از آن، مطالب اصلى با عنوانهاى زير آمده است:

وى در اين اثر شانزده مساله فقهى مورد اختلاف شيعه و اهل سنت را مطرح كرده و حقانيت شيعه را اثبات نموده است. گاه نويسنده به ديدگاه بعضى فقهاى اهل سنت كه عقايدى موافق با شيعه دارند، اشاره مى كند.

در اين كتاب فرعهاى زير مطرح شده است:

المسح على الرجلين فى الوضوء، الاذان، الجهر بالبسملة، القنوت، السجود على الارض، الجمع بين الصلاتين، التكبير على الجنائز، زيارة القبور، صلاة الجماعة، صلاة المسافر، التكتف فى الصلاة، ذكر «آمين» بعد الفاتحة، التشهد فى الصلاة، السهو والشك فى الصلاة، صلاة الجمعة و شرائط صحة الصوم.

1 . شهرت فتوايى جبران كننده ضعف روايت و تضعيف كننده سند است.

2 . قاعده تسامح، مفيد استحباب است و شامل فتواى فقيه نيز مى شود.

3 . امر به شىء، مقتضى نهى از ضد خاص آن است.

4 . جمله خبريه مفيد وجوب و حرمت نيست.

5 . امر و نهى اجتماع نمى كنند.

6 . مقتضاى قاعده در تعارض دو خبر با نبود مرجح تخيير است نه تساقط.

1 . مشخص كردن ماخذ آيات و روايات.

2 . ذكر ماخذ اجماعات، شهرتهاى منقول و اقوال فقها.

3 . هرجا نويسنده «قال به اكثر من واحد» نگاشته، دو يا چند ماخذ براى آن ذكر شده است.

4. هر جا نويسنده، رايى را به گروهى از متقدمان يا متاخران نسبت داده، سه مدرك از علماى آن طبقه ذكر شده است.

5 . توضيح واژه هاى دشوار.

در مقاله اول به پاره اى از مهمترين موارد اختلاف بين شيعه و مذاهب مهم اسلامى اشاره شده است.

مقاله دوم با عنوان «تاثير منطق در علم اصول» در سه بخش منطق و ماهيت علم اصول، منطق و مبادى علم اصول، منطق و مسائل علم اصول تنظيم شده است.

در مقاله سوم، نگاهى به تحول علم اصول و جايگاه آن در ميان دانشهاى ديگر شده است.

مقاله چهارم شامل بحث از قياس استنباط است.

در مقاله پنجم آراى غزالى در علم اصول تبيين شده. در همين مقاله، كتاب مستصفى شناسانده شده است.

مقاله ششم به يد مالكى و يد ضمانى اختصاص دارد. مقالات بعد شامل مباحث زيراست:

1. كتاب جهت تدريس در پايه هاى پنجم و ششم حوزه نوشته شده است.

2. اين اثر به قلم روشن و مختصر به نگارش در آمده است.

3. در پايان هر مبحث، تطبيقاتى از بيانات فقها مطرح شده كه استنباط حكم آنها مترتب بر مسائل اصولى است.

4. در آثار قدما، بحثهايى بوده كه متاخران، آنها را حذف كرده اند؛ ليكن آن مباحث در اين كتاب مطرح شده است.

مانند مصادر معتبر اهل سنت و غير معتبر شيعه. در تحليل ديدگاههاى اهل سنت از منابع آنان استفاده شده است.

مانند بحث از قياس، استحسان، مصالح مرسله، سد ذرايع، حجيت قول صحابى و حجيت اجماع علماى مدينه.

5. حجيت قطع و ظن و حجيت عرف و سيره به عنوان اصل مطرح شده اند و فروعى بر آنها مترتب گرديده است.

6. بحث حجيت عقل كه در كتاب هاى اصولى به صورت استطرادى مطرح شده؛ در اين اثر به صورت مستقل مورد بررسى قرار گرفته. مساله تعارض و تزاحم نيز به صورت مستقل در باب تعادل و تراجيح آمده است.

7. مساله تصويب و تخطئه و اقسام آن و مراد اهل سنت از تصويب، تبيين گرديده است.

8. مساله تاثير زمان و مكان در فقه شيعه و اهل سنت از جمله مباحث كتاب مى باشد.

9. كتاب در سطحى تدوين شده كه طلبه با خواندن آن، اصول را آغاز و پس از خواندن اين كتاب، آمادگى فراگيرى رسائل و كفايه را پيدا مى كند. به گونه اى كه پيش از رسائل و كفايه نياز به خواندن كتاب اصولى ديگر نخواهد داشت.