كتاب نما
در اين بخش از آثار فقهى و حقوقى كه تازه به بازار آمده
است، سخن مى رود . آثار پرمايه و بديع معرفى تفصيلى و
كتاب هاى ديگر به گونه اى گذرا شناسانده مى شود . اميد
است ناشران با اهداى كتاب هاى فقهى و حقوقى ما را در اين
مهم يارى كنند.
«فقه اهل بيت(ع)»
احكام تقليد و اجتهاد
عبدالرحيم موگهى، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى،
چاپ سوم، 1376.
اين اثر در دو بخش «احكام تقليد» و «احكام اجتهاد» بر
اساس نظريات حضرت امام خمينى(ره) تنظيم شده است.
فصلهاى بخش اول:
تعريف تقليد و ضرورت آن، اقسام تقليد و تعبد در آن،
شرايط تقليد، راههاى شناخت مجتهد و به دست آوردن
فتواى او، قلمرو و محدوده تقليد، تغيير مرجع تقليد.
فصلهاى بخش دوم:
تعريف اجتهاد و ضرورت آن، تاريخچه اجتهاد، منابع اجتهاد
و استنباط احكام، اقسام اجتهاد و شرايط آن، اقسام نظريات
مجتهد و وظايف مرجع تقليد و ولى فقيه، علت اختلاف فتوا
و نظريات مجتهدين، روش اجتهاد و عامل زمان و مكان در
اجتهاد.
ارث
ناصر كاتوزيان، نشر دادگستر، چاپ اول، 1376.
در اين اثر عنوانهاى زير به چشم مى خورد:
زمان تحقق ارث، قرابت، شرايط ارث، موانع ارث، تركيب و
تصفيه تركه، تملك وارثان، ارث به فرض، ارث به نسب، ارث
به سبب، آيين تقسيم تركه به نسبت سهام و ...
در پايان، فهرست الفبايى مطالب آمده است كه كمك قابل
توجهى به خواننده جهت يافتن مطلب مورد نظر، مى نمايد.
استخدام القوة في العلاقات الدولية من منظار
القوانين الدولية والفقه الشيعي
حميد حيدرى، ترجمه: عرفان محمود، رابطة الثقافة
والعلاقات الاسلامية، 1418.
كتاب در سه فصل سامان يافته است. در فصل اول موضوع
مورد بحث تشريح شده و تفاوت ميان جنگ و به كار گرفتن
زور در روابط بين الملل و همچنين دخالت در امور داخلى
كشورهاى ديگر تبيين شده است.
فصل دوم به استخدام زور در قوانين بين الملل و ريشه هاى
تاريخى آن اختصاص دارد. همچنين ديدگاههاى مختلف
حقوقدانان در اين موضوع آورده شده است.
نويسنده در فصل سوم ديدگاه فقه شيعه را در موضوع به
كارگيرى زور در روابط بين الملل بيان كرده است.
پول، بانك، صرافى
محمد حسين ابراهيمى، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى،
چاپ اول، 1376.
كتماب در بردارنده هفت فصل زير است:
فصل اول: پول و ماهيت آن.
فصل دوم: حجم و ارزش پول و لزوم مراقبت از آن.
فصل سوم: احكام نگه دارى پول و كنز در اسلام.
فصل چهارم: احكام و مسائل مربوط به پول.
فصل پنجم: تعريف و شناخت بانك.
فصل ششم: نقش، خدمات و اهداف بانك و احكام آن.
فصل هفتم: صرافى.
تحرير العروة الوثقى - تعليقة على العروة الوثقى
سيد مصطفى خمينى، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام
خمينى(ره)، چاپ اول، 1418.
در واقع اين اثر در بردارنده دو كتاب در يك مجلد است.
از آنجا كه العروة الوثقى در بردارنده عباراتى نامناسب،
تكرار و فرع هاى فراوانى است كه بسيارى از آنها مورد ابتلا
نيست، شهيد بزرگوار را بر آن داشته است تا اقدام به تهذيب
اين اثر ارزنده نمايد كه با عنوان تحرير العروة الوثقى به چاپ
رسيده است. ليكن معظم له موفق به اتمام آن نشد و تنها تا
پايان بحث سرايت نجاست به اجسام پاك را اصلاح نموده
است. اميد است اين اقدام ارزنده ايشان توسط متخصصين
فن، تكميل گردد.
كتاب تعليقة على العروة الوثقى در بردارنده فتواهاى فقهى
شهيد است كه تا مبحث روزه ادامه يافته است.
حريم در فقه شيعه
محى الدين فاضل هرندى، قم، دفتر تبيلغات اسلامى، چاپ
اول، 1376.
يكى از موضوعات مطرح در فقه، مساله حريم است، مانند:
حريم خانه، حريم راه، كه در باب «احياى موات» مورد بحث
و بررسى قرار مى گيرد.
در اين اثر، نخست حكم وضعى و تكليفى حريم بيان شده، آن
گاه تحليلى از مفهوم و حد و مرز «حريم» ارائه شده است.
نويسنده در پايان بخش اول، به مباحثى چون «اقطاع» و
«حمى» كه با حريم نزديكى دارد، پرداخته است.
در بخش دوم، نه مورد از موارد حريم توضيح داده شده
است: حريم خانه، روستا، راه، چاه، چشمه، ديوار، نهر، قنات
و مرتع روستا.
دعاوى خانوادگى
عارفه مدنى كرمانى، تهران، مجمع علمى و فرهنگى مجد،
چاپ اول.
در اين كتاب صرفا دعاوى خانوادگى كه در دادگاههاى
حمايت خانواده در سابق و دادگاه مدنى خاص و با تشكيل
دادگاههاى عمومى دعاوى كه به اعتبار خانواده مطرح
مى شود، مورد بحث و بررسى قرار گرفته است.
كتاب در ده بخش با عنوانهاى زير تنظيم شده است:
دعاوى خانوادگى و تعريف آن، موارد انحلال عقد نكاح،
طلاق و انواع طلاق، حضانت، دعوى انفاق، دعوى مهريه،
دعوى نسب، دعاوى فرعى قابل طرح در دادگاه خانوادگى،
اقليتهاى مذهبى، صلاحيت.
رسالة الصلاة في المشكوك
محمد حسين غروى نائينى، (شرح جعفر غروى نائينى)، قم،
مؤسسه آل البيت، چاپ اول، 1418.
كتاب رسالة الصلاة في المشكوك پيش از اين به صورت
چاپ سنگى به ضميمه كتاب منية الطالب انتشار يافته بود.
اخيرا حفيد نويسنده، حجة الاسلام شيخ جعفر غروى نائينى
به شرح عبارتهاى دشوار كتاب -در پانوشت پرداخته، آن را
به صورت مستقل توسط مؤسسه آل البيت به چاپ رسانده
است.
موضوع بحث، جواز يا عدم جواز نماز در لباسى است كه
احتمالا از اجزاى حيوان حرام گوشت درست شده است.
الفلاح في مسائل النكاح
سيد محمد وحيدى، قم، انتشارات وفايى، چاپ اول، 1418.
اين اثر شرحى استدلالى بر كتاب نكاح شرايع الاسلام است
كه نويسنده پس از تدريس آن در درس فقه خود كه محور
آن، شرايع الاسلام بوده، اقدام به تدوين اين اثر نموده است.
كتاب الخمس
حسين نورى همدانى، قم، مؤسسه مهدى موعود، چاپ اول،
1418.
مباحث كتاب از جهتى به دو بخش تقسيم مى شود: در بخش
اول مستقلا به مباحث ارث پرداخته شده و در بخش دوم به
صورت تعليقه بر عروة الوثقى از مساله 50 تا مساله 84 از
كتاب خمس است.
نويسنده، كتاب را با آيه 41 از سوره انفال واعلموا انما غنمتم من شىء...» آغاز و به شرح و تفسير آن از بعد فقهى مى پردازد.
در اين اثر سير تاريخى خمس از زمان پيامبر اكرم(ص) تا
عصرهاى بعد تا عصر غيبت صغرى مورد بررسى قرار گرفته
است.
مسايل حقوق اساسى
جعفر بوشهرى، نشر دادگستر، چاپ اول، 1376.
عنوانها:
نقش قانون اساسى، حقوق و آزادى هاى فردى، قوه مجريه،
قوه مقننه، قوه قضائيه، آراء عمومى، حكومت محلى، اختلاف
قوانين اساسى و...
نويسنده در تدوين اين اثر، به حقوق اساسى كشورهاى
فرانسه، آلمان، انگلستان و ايالات متحده نظر داشته است.
در فصل پايانى كتاب اختلاف قوانين اساسى و ترجمه قوانين
اساسى فرانسه، آلمان، شوروى، انگلستان و ايالات متحده
آمده است.
مفتاح البصيرة في فقه الشريعة، ج 1
اسماعيل صالحى مازندرانى، چاپ اول، 1376.
مفتاح البصيرة شرحى استدلالى بر كتاب عروة الوثقى است.
در جلد اول تنها به احكام آبها پرداخته شده است.
ويژگى برجسته كتاب اين است كه نويسنده گذرا از فروع
فقهى نگذشته، بلكه به تفصيل به شرح آنها مى پردازد. گاه
حتى بررسى يك فرع فقهى چهل صفحه از كتاب را به خود
اختصاص داده است.
ولايت فقيه
احمد فرزانه، تقريرات درس آيت اللّه سيد ابوالفضل موسوى
تبريزى، انتشارات حر، چاپ اول، 1376.
در اين كتاب به مقوله هاى زير پرداخته شده است:
ولايت پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار:، مناصب سه گانه فقيه،
ولايت فقيه و خبرگان امت، اختيارات ولى فقيه در صدور
حكم، تفاوت حكم و فتوى، مقررات ثابت و دائم، اجازه ولى
فقيه، تحريم مراجعه به طاغوت، ولايت مطلقه و مساله
عصمت و...
الهداية
شيخ صدوق، مؤسسه امام هادى(ع)، چاپ اول، 1418.
در قرنهاى متمادى الهدايه يكى از آثار معتبر فقهى - روايى
در نظر فقها به شمار مى آمده است.
همان گونه كه برخى تصريح كرده اند، عبارات فقهى قدما به
منزله حديث است. كار ارزنده اى كه مؤسسه امام هادى(ع)
بر اين كتاب انجام داده، استخراج مترادف عبارات مصنف از
منابع روايى است، و اين به روشنى گواه بر آن است كه
الهدايه اگرچه كتابى فقهى است و در ظاهر، بسيارى
ازعبارات، از آنِ نويسنده است، ولى اين اثر همانند كتابى
روايى است.
شيخ صدوق در اين اثر به مباحث زير پرداخته است:
واجبات اعتقادى مكلف، طهارت، نماز، زكات، روزه، حج،
نكاح، طلاق، نذر، قسم، كفاره، قضا، حدود، ديات، اطعمه،
مكاسب، دين، وصايا، وقف، ارث و...
مؤسسه امام هادى(ع) با تحقيق گسترده، الهداية را با
ويژگيهاى زير به چاپ رسانده است:
1. شرح حال نويسنده در آغاز كتاب (حدود 200 صفحه)
2. مقابله با چهار نسخه خطى جهت تصحيح و در صورت
لزوم، مراجعه به نسخه هاى ديگر.
3. يادآورى اختلاف نسخه ها در پانوشت.
4. ذكر ماخذ آيات، روايات و اقوال.
5. شماره گذارى بابها كه به 179 باب رسيده است.
6. توضيح احكام مبهم با استفاده از عبارات مصنف و علماى
بزرگ ديگر.
7. شرح الفاظ دشوار.
8. شرح حال اشخاص و توضيح اماكنى كه در متن آمده
است.
9. اشاره به موارد اختلاف ميان آراى نويسنده در اين كتاب
با آثار ديگر او.
10. مشخص كردن آراى مخالف با مشهور.
11. يادآورى مواردى كه نويسنده از آيات، اقتباس كرده
است.
12. مشخص ساختن عباراتهايى كه در ظاهر از نويسنده
است، اما در واقع از روايات گرفته شده است.
13. تنظيم فهرستهاى زير در پايان كتاب:
آيات، اسامى معصومان:، اعلام، كنيه ها و القاب، حيوانات،
امتها و طايفه ها، اماكن و بقاع، ايام و وقايع، لباس و زينت،
اطعمه و اشربه، موضوعات و مصادر كتاب. |